Herkent vs. herkend

De woor­den herkent en herk­end klinken iden­tiek en ze sche­len maar één enkele let­ter. Toch zijn ze absolu­ut niet onder­ling uitwissel­baar. Hoe houd je ze uit elka­ar en kies je de juiste vorm? We leggen het uit!

Waar hebben we het over?

De “d’s en t’s” zijn een bek­end stru­ikel­blok in de spelling van Ned­er­landse werk­wo­or­den. Dit is met name het geval bij werk­wo­or­den die begin­nen met ge-be-ver-ont- en her-.

Betekenis en gebruik

  • Herkent is de tegen­wo­ordi­ge tijd (tweede of derde per­soon) van herken­nen.
  • Herk­end is het voltooid deel­wo­ord van herken­nen.

Met andere woor­den: 

  • Schri­jf “hij/zij/het herkent” met een -t zoals je ook hij loopt of zij kent schri­jft. 
  • Schri­jf “X heb/heeft/hebben herkend” met een -d zoals je ook Pim heeft gemeld en zij hebben getekend met een -d schri­jft. Deze -d komt voort uit de bek­ende kof­schip-regel.

Let op!
Je kunt de voltooide vorm natu­urlijk ook mak­en in de verleden tijd (“X had/hadden herk­end”) en met het werk­wo­ord zijn (“X ben/is/zijn herk­end” en “X was/waren herk­end”).

Voorbeelden 

  • Een baby herkent de stem van de moed­er al voor de geboorte.
  • Mijn broer heeft prosopag­nosie, dus hij herkent mensen niet aan hun gezicht.
  • Heeft de oogge­tu­ige de ver­dacht herk­end?
  • De film­ster is door omstanders herk­end ondanks haar grote zon­nebril.

Even opletten

De reden dat werk­wo­or­den zoals gebeuren, beken­nen, verk­laren, ontwikke­len en herken­nen extra lastig zijn, is dat ze bij het voltooid deel­wo­ord geen toegevoegde ge- aan het begin kri­j­gen.

Bij een werk­wo­ord als mak­en/gemaakt of dansen/gedanst zie je meteen wat het voltooid deel­wo­ord is door die ge-. Maar bij herken­nen is dat niet zo. Het ver­schil in spelling zit hem alleen in die laat­ste -d of -t. Even extra oplet­ten dus!

Weetje

Pre­cies het­zelfde ver­schil doet zich ook voor bij het ver­wante werk­wo­ord erken­nen:

  • De recht­bank erkent dat de mensen­recht­en zijn geschon­den.
  • De buur­man heeft erk­end dat hij de vad­er is van het kind.

Een gedachte over “Herkent vs. herkend”

  1. Ein­delijk, ein­delijk eens aan­dacht voor deze zo door­lopend gemaak­te taal­fouten aan­gaande de d’s en de t’s en dan in com­bi­natie met de werk­wo­or­den die begin­nen met ge‑, be‑, ver‑, ont- en her-! Het is spe­ci­aal deze cat­e­gorie gemaak­te taal­fouten waaraan ik mij al jaren ron­duit groen en geel erg­er, steeds ook wel degelijk gezien hebbend bij welke type werk­wo­or­den dit zo ontzettend vaak optrad. Zelfs vraag ik mij af of onder­wi­js­geven­den (docen­ten Ned­er­lands bijvoor­beeld) wel vol­doende bedacht zijn op dit spec­i­fieke fenomeen, dus die ver­keerd gebruik­te d’s en t’s in com­bi­natie met juist dit type werk­wo­or­den.

Wat vind jij?