Hbo-niveau vs. hbo niveau

Je ziet hem vaak in kran­te­nad­ver­ten­ties voor per­son­eel en op vaca­ture­sites: de com­bi­natie van een soort oplei­d­ing en het woord niveau. Maar wat is dan de juiste spelling? Is het bijvoor­beeld “hbo-niveau” mét streep­je of “hbo niveau” zon­der?

Een TaalTip op niveau!

Waar hebben we het over?

In het Ned­er­lands zijn de regels voor het schri­jven van afko­rtin­gen niet alti­jd even makke­lijk. Daarom is het goed om extra op te let­ten hoe je een woord spelt.

Betekenis en gebruik

  • Hbo-niveau geeft aan (vaak in per­son­eel­sad­ver­ten­ties) dat iemand een oplei­d­ing aan een hbo-instelling heeft afgerond.
  • Hbo niveau is een schri­jfwi­jze van hbo-niveau die als incor­rect wordt gezien. Er moet een liggend streep­je tussen bei­de woor­den staan.

Het­zelfde geldt voor andere samen­stellin­gen met ini­ti­aal­wo­or­den (ook als het geen onder­wi­js­niveaus zijn), zoals: wo-niveau, mbo-leer­ling, KLM-stew­ardess, game-pc en apk-oproep.

Voorbeelden

  • Wij zoeken iemand die op hbo-niveau kan denken en han­de­len.
  • Ondanks zijn slechte eind­toets vin­dt de school dat Yordin een leer­ling op vwo-niveau is.

Even opletten

Som­mige afko­rtin­gen spreek je niet uit als een serie let­ters, maar als een woord op zich. (Beet­je tech­nisch: de afko­rt­ing is dan geen ini­ti­aal­wo­ord maar een let­ter­wo­ord of acroniem.) Bij let­ter­wo­or­den zet je juist géén streep­je bij de afko­rt­ing en schri­jf je bei­de woor­den aan elka­ar:

  • mav­oleer­ling
  • havodiplo­ma
  • simkaart
  • pin­code

Let op! Ook hier geldt dat het los schri­jven van bei­de delen niet cor­rect is. Je schri­jft dus niet “laser pis­tool” maar laser­pis­tool. (Je wist het natu­urlijk al, maar… ja, laser is een afko­rt­ing! En wel van de term light ampli­fi­ca­tion by stim­u­lat­ed emis­sion of radi­a­tion.)

Weetje

Zoals je ziet hangt de spelling van dit soort woor­den af van de uit­spraak. Klinkt de afko­rt­ing alsof je de let­ters indi­vidueel uit­spelt? Dan zet je wél een streep­je in de samen­stelling. Klinkt de afko­rt­ing als een “gewoon” woord? Dan niet.

Maar in som­mige gevallen zijn bei­de uit­sprak­en in gebruik. Denk maar aan de uit­spraak van de afko­rt­ing van human immun­od­e­fi­cien­cy virus, het virus dat aids veroorza­akt. Daar zijn twee ver­sies van: hiv (“ha-ie-vee”) en hiv (rijmt op Liv).

Zet je die in een samen­stelling, dan kri­jg je dus ook twee ver­schil­lende spellin­gen:

  • hiv-rem­mer
  • hiv­patiënt

Vreemd genoeg zijn dus zow­el hiv­posi­tief als hiv-posi­tief cor­rect – maar de uit­spraak is wel anders!

Wat vind jij?