Feuteren

Je hebt van die woor­den waar­van de uit­spraak niet voor de hand ligt. Het geinige daaraan is: je kunt naar twee kan­ten toe een uit­gli­jder mak­en. Eén: je spreekt het woord onterecht uit zoals het geschreven staat (“frie-tus” in plaats van “fri­et” voor frites). Twee: je schri­jft het woord onterecht zoals het uit­ge­spro­ken wordt (“sjek” in plaats van shag).

Hoe fraai dan die flash­back die ik onlangs kreeg bij het kijken naar een Amerikaanse film op tv. Ik werd in een instant-tijd­ma­chine teruggevo­erd naar een leslokaal in het St.-Vituscollege in Bus­sum, anno jaren tachtig. Daar stond een klasgenoot een spreek­beurt te houden over ont­groenin­gen bij het studentencorps.

Er ontstond een wat lacherig soort onzek­er­heid bij de rest van de klas, want deze medescholi­er beweerde zon­der blikken of blozen (dacht­en we) dat de nieuwe licht­ing corp­sle­den – de te ont­groe­nen groen­t­jes dus – “voeten” heet­ten. Voeten dit, voeten dat; gnif­fel, gnif­fel in de klas. Nee, legde hij uit, toen hij het gegiebel bemerk­te, het is “foeten”, met een f. Dat is een raar woord, maar zo het­en die lui nou eenmaal.

Foetende foeten
Foe­tende foeten

Een andere klasgenoot, die miss­chien een grote broer in het corps had, schoot hem te hulp en legde uit dat je weliswaar foeten schri­jft, maar toch echt “feu-ten” zegt. (Het woord­je foet is afgeleid van foe­tus, in de zin van onvol­groeid, niet vol­waardig.) Oh, stot­ter­de de spreek­beur­thoud­er, dat wist ik niet. Oftewel: juiste spelling, ver­keerde uitspraak.

Pre­cies de omge­keerde vorm – juiste uit­spraak, ver­keerde spelling – zag ik onlangs, meer dan twintig jaar lat­er, in de onder­titel­ing van die film op tv. Daar werd het Amerikaanse pledge ver­taald als “feut”. Dat had dus, dacht ik, foet moeten zijn.

Of toch niet…? Ik heb het even nage­zocht, en de onder­tite­laar van die film heeft Van Dale en het WNT aan zijn kant, want daarin staat foet niet ver­meld, en “feut” wel. Maar googel eens op feuten én foeten en je ziet dat bei­de ter­men bestaan, en ook dat som­mige corps­ballen foet de enige juiste vorm vin­den. Ook de spelling “phoet” komt voor, net als het syn­on­iem novi­et.

Ik heb zelf nooit bij een stu­den­ten­v­erenig­ing geho­ord, dus ik ga gewoon op mijn taal­gevoel af, en ik vind foet, met zijn zicht­bare Lati­jnse ety­molo­gie, veel mooier dan het ono­matopeeachtige “feut”.

Wat vind jij?