Duct tape vs. duck tape

In het Engels kun je voor “oer­sterke klusser­splak­band” zow­el de term duck tape als duct tape tegenkomen. Dat scheelt slechts één let­ter, maar is er ook een onder­scheid in beteke­nis? En als ze alle­bei kun­nen, wat is dan wél het ver­schil? We leggen het haarfi­jn uit!

Waar hebben we het over?

Bepaalde woor­den zijn onder­ling uitwissel­baar, maar hebben toch een iets ver­schil­lende herkomst – en soms ook een onverwachte inter­na­tionale connectie.

Betekenis en gebruik

  • Duct tape is een sterke, water­dichte soort plakband.
  • Duck tape is vooral een merk­naam voor een soort duct tape, maar wordt ook als gener­ieke term gebruikt.

Formeel is duct tape dus de “meer cor­recte” term. (Het ver­schil tussen duct tape en duck tape is dan ongeveer zoals het ver­schil tussen bruisend min­er­aal­wa­ter en spa rood.) Maar in de prak­tijk komt het erop neer dat je bei­de ter­men kunt gebruiken: van­daag de dag zijn ze min of meer synoniem. 

Dat was echter niet alti­jd zo – daarover straks meer!

Voorbeelden 

  • Pete sealed the leaky pipe with duct tape / duck tape until the plumber came.
  • My daugh­ter made a lit­tle wal­let out of duct tape / duck tape at school.

Even opletten

De merk­naam Duck Tape (met hoofdlet­ters) is van vrij recente make­lij: die wordt pas sinds 1980 actief gebruikt. Maar de pro­duct­naam duck tape is veel oud­er, en gaat zelfs terug tot de Tweede Wereldoorlog.

In 1940 bedacht­en de slimme kop­pen bij John­son & John­son een nieuw soort extra sterk­te plak­band waarmee Amerikaanse sol­dat­en alles zouden kun­nen doen van het repar­eren van een gebro­ken ruit tot het dicht­en van won­den op het slagveld. Ze deden dit door een plak­laag toe te voe­gen aan een dicht­gew­even soort katoe­nen tex­tiel dat duck cloth of cot­ton duck heet. Door de gew­even struc­tu­ur van het doek was de plak­band heel ste­vig, maar kon hij toch makke­lijk afgescheurd wor­den – wat het prod­uct heel hand­ig in gebruik maakte.

Na de oor­log kre­gen bouw­vakkers door dat je met dit sterke plak­band ook lei­din­gen en goten in een gebouw bijeen kon houden en aan elka­ar kon beves­ti­gen. Zo’n lei­d­ing (bijvoor­beeld voor ven­ti­latie of afvo­er) heet in het Engels een duct, en zo veran­derde de naam gaan­deweg in duct tape.

Pas aan het eind van de jaren zeventig werd duct­tape (zoals het nu in het Ned­er­lands heet) als con­sumenten­prod­uct breed in de markt gezet, en maak­te de oud­ere term duck tape een come­back als gereg­istreerde merk­naam – inclusief een schat­tig eend­je in het logo. Inmid­dels is Duck Tape ook heel pop­u­lair bij hob­by­winkels en is het beschik­baar in aller­lei kleuren en patronen.

Een­den­tape met luipaardprint

Weetje

Er is ook een onverwachte Ned­er­land­stal­ige con­nec­tie in dit hele verhaal. 

Denk nog even terug aan die ste­vige katoe­nen stof die de basis vor­mde voor “duck tape”. Die heet duck cloth of cot­ton duck, en staat ook bek­end als duck can­vas of sim­pel­weg duck. Dat Engelse woord duck, in deze con­text, is een ver­bas­ter­ing van het Ned­er­landse woord doek.

Zo zie je dat een rol duct­tape dus eigen­lijk van “doek­tape” – of, zo u wilt, “doek­band” – is gemaakt!

Wat vind jij?