Drieletterwoord

Een scheld­wo­ord wordt in het Engels wel eens een four-let­ter word genoemd. (Dat is omdat er in die taal nogal wat fijne tier­wo­or­den zijn die vier let­ters hebben, en die meestal iets te mak­en hebben met seks of uitwerpse­len.) De goede lieden die graag schelden op de Engelse invloed op het Ned­er­lands, zouden miss­chien een apart cat­e­gori­et­je moeten inruimen voor de drielet­ter­wo­or­den, of beter gezegd: de drielet­ter­afko­rtin­gen.

Want wij hebben er een hand­je van om een Engel­stal­ige afko­rt­ing met drie let­ters (hoofdlet­ters!) om te tov­eren tot een Ned­er­lands (werk)woord. Neem nou het werk­wo­ord pin­nen; hoe vaak sta je er nog bij stil dat de bron daar­voor de Engelse afko­rt­ing PIN was (per­son­al iden­ti­fi­ca­tion num­ber)? Het­zelfde geldt voor vip, dat voor­namelijk gebruikt wordt in com­bi­natie met een andere term, en dan in de beteke­nis van luxe- of voorkeurs-. Denk aan viplounge en vip­be­han­del­ing. Je hoort het veel min­der vaak in zijn oor­spronke­lijke beteke­nis van Very Impor­tant Per­son (“Onder de gas­ten zijn een aan­tal vips”).

Zeer belangrijk persoon
Zeer belan­grijk per­soon

De afko­rt­ing hiv (uit­ge­spro­ken als “hif”) is zo los­ge­weekt van human immun­od­e­fi­cien­cy virus dat we al spreken van “het hiv-virus”, wat natu­urlijk dubbe­l­op is. En we hebben de afko­rt­ing Short Mes­sage Ser­vice in een vloek en een zucht geas­sim­i­leerd tot sms’en – ter­wi­jl in het Engels het bijbe­horende werk­wo­ord juist niet to SMS is, maar to text.

Een afko­rt­ing als AIDS is in bei­de tal­en een acroniem, een let­ter­wo­ord: het wordt niet meer uit­ge­spro­ken als afzon­der­lijke let­ters. Maar waar Ned­er­lan­ders zon­der aarzel­ing “hiv” en “vip” zeggen, is het in het Engels toch echt “ayche-eye-vee” en “vee-eye-pee”.

Er is nog een goed geïn­te­greerde drielet­ter­afko­rt­ing die aan­dacht ver­di­ent, maar die komt vol­gende keer aan de beurt.

(PS. Het woord tier­wo­ord, in de eerste alin­ea, bestaat niet. Ken­nelijk. Het staat niet in Van Dale en toen ik er van­daag op googelde, kreeg ik nul resul­tat­en. Toch klinkt het me in de oren als een woord met enig bestaan­srecht, een char­mant woord. Laat ik het dan maar bij dezen ten doop houden.)

* Update 22 april 2008: ik heb inmid­dels begrepen dat de afko­rt­ing P-I-N door een reclame­cam­pagne gepop­u­lariseerd is tot het let­ter­wo­ord pin. Reclamemak­er Henk Roozen­daal bedacht de spot­jes waarin (op de melodie van Wim Son­n­evelds “poen, poen, poen, poen”) gezon­gen werd: Pin, pin, pin, pin...

2 gedachten over “Drieletterwoord”

  1. De doop van zo'n mooi nieuw woord ver­di­ent aan­dacht! Nu is het in elk geval in Google te vin­den, dus het leeft.

    Overi­gens denk ik dat wij zuinige Ned­er­lan­ders onze stem graag sparen en daarom afko­rtin­gen als vip en hiv als één let­ter­greep uit­spreken ;)

Wat vind jij?