Daardoor vs. hierdoor

Omdat de woor­den daar en hier elka­ars tegengestelden zijn, zou je miss­chien denken dat dat ook geldt voor daar­door en hier­door. Toch is dat niet zo. In veel gevallen beteke­nen ze zelfs min of meer het­zelfde. Hoe dat zit? We zoeken het uit!

Waar hebben we het over?

Soms is het ver­schil tussen twee woor­den een sim­pel geval van beteke­nis. Maar vaak moet je juist kijken naar kleine nuances en voorkeuren in gebruik.

Betekenis en gebruik

Daar­door en hier­door zijn bei­de voor­naam­wo­ordelijke bij­wo­or­den waarmee je ver­wi­jst naar een ander deel van de tekst of van de com­mu­ni­catie. Ze beteke­nen bei­de zoveel als “met dit”, “met dat”, “met deze”, “met die”.

In veel gevallen zijn deze woor­den onder­ling uitwissel­baar en maakt het niet veel uit welke je kiest. Toch zijn er wel degelijk ver­schillen in gebruik:

  • Het woord hier­door sug­gereert dat het ding of idee waar­naar je ver­wi­jst “dichter­bij” is, alsof het meer voor de hand ligt of meer vertrouwd is. Met daar­door sug­gereer je juist wat meer afs­tand, alsof je er objec­tiev­er of zelfs kri­tis­ch­er naar kijkt. Voor het gevoel ligt hier­door dan dichter bij dit en deze, en daar­door dichter bij dat en die.
  • Veel mensen zullen daar­door wat informel­er vin­den klinken, dichter bij de spreek­taal. Hier­door klinkt juist net­ter, formeler.

Je voelt het miss­chien al: deze bei­de nuancerin­gen gaan pre­cies in de tegen­overgestelde richt­ing. Hier­door is dichter­bij maar formel­er; daar­door is verder weg maar informel­er. Ze ver­sterken elka­ar niet, maar tem­peren elka­ar juist. Daarom doe je er goed aan om per geval te kijken welk woord het beste past in je verhaal.

Voorbeelden 

In deze zin­nen zijn bei­de woor­den goed mogelijk:

  • Onze school heeft net de nieuwe aula in gebruik genomen. Hier­door/daar­door kun­nen we ein­delijk weer grote musi­cals gaan organiseren.
  • Het buurt­cen­trum kri­jgt geen sub­si­die meer, en zal hier­door/daar­door in de finan­ciële prob­le­men komen.

Maar in deze voor­beelden zullen veel mensen daar­door verkiezen:

  • Sor­ry dat ik te laat ben! De ophaal­brug stond open, en daar­door moest ik even wachten.
  • Mevrouw, het is heel sim­pel: u eet te veel en sport te weinig. Daar­door bent u aangekomen. Met E‑nummers heeft dat niks te maken.

En in een ambtelijke zin als deze, ten slotte, is hier­door pri­ma op zijn plaats (als je voor deze sti­jl wilt kiezen, tenminste):

  • Uw paspoort is helaas ver­lopen. Hier­door kun­nen we u geen reisvi­sum toekennen.

Even opletten

Je kunt dezelfde vuistregels gebruiken voor veel andere woord­paren, zoals daarmee-hier­meedaarop-hierop,daar­voor-hier­voor etc.

Weetje

In som­mige gevallen kun je ook kiezen voor erdoor. Dat heeft dan vaak de voorkeur, omdat het min­der sti­jf en vormelijk klinkt:

  • Bil­ly droomt vaak van het auto-ongeluk. Vol­gens mij is hij erdoor getraumatiseerd.
  • Ik kan iedereen een assertiviteitscur­sus aan­raden: mijn lev­en is erdoor veranderd.

Wat vind jij?