Vla

Onlangs heb ik het weer eens in huis gehaald, blanke vla. De kinderen blij, en ik kon me opnieuw afvragen waar blanke vla nou eigenlijk naar smaakt. Ik heb geen idee. Het is een vaag romig, iets suikerig smaakje, maar bepaald onbestemd. Het smaakt in ieder geval niet naar blanken, al zou de naam anders kunnen doen vermoeden.

Ik weet niet precies wanneer blanke vla voor het eerst op de markt gebracht is, maar ik weet nog wel dat ik toen al dacht: hé, die naam… Blank. Dat is een rasaanduiding, kan je dat wel maken in toetjesland? Maar kennelijk wel, want blanke vla hoort al jaren tot Neerlands favoriete zuiveltraktaties.

Still going strong...
Still going strong…

Toch moet daar goed over nagedacht zijn, in de boardrooms van ’s lands toetjesmakers. Blanke vla. Hout kan blank zijn, en metaal ook. Een kelder kan blank staan en zelfs een vers kan blank zijn (voor wie er het fijne van wil weten: dan dicht je in rijmloze vijfvoetige jambes).

Maar bij blank denk je toch allereerst aan huidskleur. Aan ras. En dat moet ook de associatie zijn geweest waar de vlamakers op mikten, want blanke vla is niet bruin of roze of geel of wit: hij is een beetje roomkleurig.

Toch is blank wel degelijk een woord waar gevoeligheden aan kleven. (Terecht of onterecht, dat laat ik hier in het midden.) Net zoals er een klein maatschappelijk discussietje ontstond toen negerzoenen ineens niet meer mochten en gewoon “zoenen” gingen heten, zo wordt ook het woord blank soms nadrukkelijk vermeden. En de reddende engel is in die gevallen het woord wit.

Basisscholen met voornamelijk roomblanke maagden en knapen heten tegenwoordig “witte scholen”. Dit als contrast tegenover de zogenaamde “zwarte scholen”, waarbij niemand het in zijn hoofd zal halen om die te bestempelen als negerscholen of kleurlingscholen of allochtonenscholen. Die termen zijn onkies, besmet, discriminerend — en naar analogie daarvan is het spiegelbeeld (in dit geval het woord blank) óók uit de gratie.

Ik hoor geregeld spreken over een witte man of witte mensen. Googel op “witte kinderen” en je krijgt duizenden webpagina’s terug. Wat is hier aan de hand? Is wit een eufemisme geworden? Is blank nu politiek incorrect? Dan moeten we ook maar snel aan de witte vla gaan! Maar wat mij betreft: blank is blank en wit is wit, and never the twain shall meet

Wat vind jij?