Knuffelpresident

Waar komt het woord teddybeer vandaan? Wij hebben ons woord voor dit pluchen speelgoed geleend van het Amerikaans-Engelse teddy bear – maar dan nog blijft de vraag: waarom heet die beer nou Teddy?

Theodore

Het simpele antwoord op die vraag is: de beer héét helemaal geen Teddy! Nee, het speelgoed is vernoemd naar een mens van vlees en bloed die Teddy heette. Of eigenlijk: Theodore. Want de Amerikaanse president Theodore Roosevelt (1858-1919) had er een bloedhekel aan als mensen hem “Teddy” noemden.

Dan rijst meteen de volgende vraag, want… hoe kom je erop om een speelgoedbeer de naam van een staatshoofd te geven? Dat heeft alles te maken met een jachtuitje in 1902.

Op berenjacht!

Theodore Roosevelt was nog maar net in 1900 gekozen, en in 1901 geïnaugureerd, als president van de Verenigde Staten. Op uitnodiging van de gouverneur van Mississippi, Andrew H. Longino, reisde hij in november 1902 af naar die deelstaat om mee te doen aan een plezant tijdverdrijf: een berenjacht.

Het officiële portret van Theodore Roosevelt als president van de VS

Er deden meerdere andere jagers mee en ze maakten er een wedstrijdje van: wie zou als laatste een beer schieten? Het probleem was alleen dat de president er niet veel van bakte. Tegen het einde van de jachtexpeditie hadden bijna alle jagers al een prooi geschoten, maar onze Theodore wachtte nog op zijn kans.

In de entourage van de president zaten een paar lieden hun baas liever geen flater wilden laten slaan. Daarom dreven zij zelf een beer in het nauw, knuppelden het beest tot het zich overgaf, en bonden het vast aan een boom.

Grootmoedig

“Ziedaar, Mister President,” zullen ze gezegd hebben, “hier is uw beer, kant en klaar om neergeschoten te worden.”

Maar wat schetste ieders verbazing? Roosevelt weigerde om de beer te doden. Dat was namelijk niet echt sportief, snap je wel.

Vervolgens gaf hij, in plaats van de beer te laten gaan, zijn mensen de opdracht om het beest alsnog dood te schieten. Grootmoedigheid kent haar grenzen, ook voor een president.

Cartoon en pop

Je snapt het al. De pers kreeg lucht van dit incident en al snel verscheen de eerste cartoon met Roosevelt en de beer. De primeur gaat naar politiek tekenaar Clifford Berryman, die een cartoon publiceerde in The Washington Post. Al snel verschenen er verschillende versies van, waarin de beer steeds kleiner en schattiger werd.

Roosevelt weigert om de beer te schieten (cartoon uit 1902)

Het verhaal ging in eerste instantie over het feit dat de president de beer “gratie verleende”. Pas later werd duidelijk dat het arme beest vervolgens alsnog was afgemaakt – al kan dat ook uit humanitaire redenen zijn geweest, want de beer was al behoorlijk toegetakeld en verwond. Hoe dan ook, de meme avant la lettre was geboren van Roosevelt die een bijzondere band met een beer had.

Speelgoedfabrikant Morris Michtom zag een van de cartoons en kreeg het idee om een knuffelbeer te maken. Hij stuurde er eentje naar de president en vroeg om zijn goedkeuring om het product “Teddy’s Bear” te noemen. Die toestemming kreeg hij vervolgens lag de eerste teddybeer in de etalage.

De knuffels werden een doorslaand succes. Zozeer zelfs dat een van die knuffelberen, in bezit van de zoon van de Britse schrijver A.A. Milne, in 1926 de held werd van een van de meest populaire kinderboeken ooit: Winnie-the-Pooh.

Winnie the Pooh zit voor zijn huis te mijmeren

Da’s toevallig!

Het toeval wil dat de speelgoedbeer in de eerste jaren van de 20e eeuw twee keer is bedacht. Rond de tijd dat Morris Michtom zijn Teddy’s Bear maakte, kreeg de Duitse speelgoedfirma Steiff óók het idee om een knuffelbeer te maken.

Die beer kreeg van zijn degelijke Duitse makers de ietwat underwhelming naam “55PB”.

Geen wonder dus dat de naam teddybeer tot op de dag van vandaag beklijft.

Een originele Teddy’s Bear (uit de fabriek van Michtom) die eigendom was van de kleinzoon van Theodore Roosevelt

Wat vind jij?