Gedichtjes

Vorige week kwam ineens de kersverse “president” van Europa, Herman Van Rompuy, op een onverwachte manier in het nieuws. Het had niets te maken met politiek,  staatsmanschap of internationale verdragen. Neen, het bleek dat de heer Van Rompuy er een hobby op na houdt. Hij schrijft haiku’s.

Herman Van Rompuy, dichter
Herman Van Rompuy, dichter

Dat doet hij daarenboven met zoveel enthousiasme dat hij op 15 april een boekje uitgaf met een bloemlezing uit zijn oeuvre. Het kwam zelfs bovendrijven dat hij in de Engelstalige pers inmiddels de bijnaam Haiku Herman heeft. Toe maar. Nou kun je van Van Rompuy vinden wat je wilt, maar ik denk dat bij premier Balkenende het paniekzweet prompt van het gereformeerde voorhoofd druppelt bij het idee dat hij een gedicht zou moeten schrijven.

En daarmee kom ik uit op de onvermijdelijke vraag – wat was een haiku ook alweer? Menigeen zal nog uit zijn geheugen iets weten op te rakelen als: een haiku is een kort gedichtje van drie regels. Een ander voegt daar misschien aan toe: en een haiku heeft altijd een bepaald aantal lettergrepen. Zeventien of zo.

Nou, dat klopt best aardig, maar ook weer niet helemaal. Hoe zit het?

Lees verder Gedichtjes

AABBA

In het zuidwesten van Ierland liggen een graafschap en een stad die dezelfde naam dragen: Limerick. Dat is voor goed geïnformeerde lezers misschien al genoeg om te weten wat de titel van dit stukje betekent, maar gun me de tijd om eerst even te kijken naar anapesten, amfibrachen en jamben. Dat klinkt als een scheldkanonnade uit de mond van Kapitein Haddock, maar dat is het niet.

Welkom in ons gedicht
Welkom in ons gedicht

Het zijn versvoeten, de bouwstenen waarmee je metra maakt. Metrums, mag ook. Een metrum is een aanduiding voor het ritme, de cadans van een verstekst.

Om maar met de laatste te beginnen: een jambe is een versvoet die uit twee lettergrepen bestaat. De eerste krijgt geen klemtoon, de tweede wel. Dus: te-TUM. De volgende zin bestaat uit vijf jamben: De broer van Piet is lelijk en gemeen. Tel maar na. Voor de onbevreesden onder ons: die voorbeeldzin is een jambische pentameter. Het voorvoegsel penta- is Grieks voor “vijf”, net als in pentagon, vijfhoek. (Het gebouw van het Amerikaanse ministerie van Defensie is dan ook vijfhoekig.)

Lees verder AABBA