Maanlicht

In de nacht van 3 op 4 april reed ik terug naar huis. Ik was net bij een optreden geweest van de band Flyer in het onvolprezen Fort van de metropool die De Kwakel heet. Dat klinkt misschien heel pittoresk, maar het swingde de pan uit. (Swingde? Waarom denk ik steeds aan het niet-bestaande woord “swong”…?)

De maan, zoals gezien vanaf het noordelijk halfrond
De maan, zoals gezien vanaf het noordelijk halfrond

Hoe dan ook, het was net na middernacht en op Radio 4 begon het programma Maanlicht. Dat biedt de luisteraars “mooie muziek om bij wakker te blijven of om bij in slaap te vallen”, beweert de website. Nou, wakker was ik wel, want ik had Flyer’s cover van “Play That Funky Music” nog vers in het geheugen zitten.

De uitzending begon – het was om middernacht Eerste Paasdag geworden – met een Paaslied van Edvard Grieg. Daarna mijmerde de presentator: “En… wat hebben we verder nog in deze Maanlicht?”

Ding-dong! Weg was Wild Cherry, foetsie was Grieg, vergeten was de wederopstanding van Jezus van Nazareth.

De cognitieve dissonantie duurde misschien maar een seconde, maar in die kleine tijdsspanne had ik wel even gedacht: Hè, “deze maanlicht”? Dat moet toch dit maanlicht zijn? Maanlicht is immers een het-woord.

Toch had de presentator helemaal gelijk. Want hij had het helemaal niet over het maanlicht. (Dat trouwens, zoals je weet, helemaal geen maan-licht is, maar zonlicht dat door het oppervlak de maan weerkaatst wordt.) Hij had het over zijn programma. Niet maanlicht, maar Maanlicht. In dit geval zorgt een hoofdletter dus voor een betekenisverandering én een lidwoordverandering.

Gek genoeg vind je als je googelt op “de maanlicht” een flink aantal webteksten waarin gesproken wordt over de maanlicht, in plaats van het maanlicht. Kennelijk vinden sommige taalgebruikers die combinatie dus wel degelijk levensvatbaar, ook los van het Avro-radioprogramma. Even verder snuffelen leerde me dat ook “de zonlicht” online gebruikt wordt.

Al met al was ik blij dat mijn vrienden bij Flyer en bij Radio 4 hun krachten gebundeld hadden om eens wat licht d/h op dit onderwerp te laten schijnen. En nu snaveltjes dicht en oogjes toe, en morgen verlicht weer op.

Wat vind jij?