Dan vs. als

Ze worden nogal eens door elkaar gehaald, dan en als. Meestal kruipt als op een plekje dat eigenlijk voor dan gereserveerd was. Maar andersom komt ook wel eens voor. Toch zijn de regels niet moeilijk om te onthouden.

Waar hebben we het over?

In de spreektaal hoor je geregeld iemand “groter als” zeggen (of een variant daarop). Toch geldt dat nog steeds als “fout”, hoe vaak het ook voorkomt. En in de schrijftaal is deze vorm al helemaal uit den boze.

Betekenis en gebruik

  • Je gebruikt dan bij een vergelijking met een vergrotende trap (zoals strenger) of in combinatie met ander, andere, anders of andersom.
  • Je gebruikt als bij vergelijkingen met zo … als en even … als.

Let even op: een “vergrotende” trap hoeft niet per se te gaan over iets wat groter is. Aardiger, slapper, dommer en langzamer zijn allemaal vergrotende trappen. En kleiner dus ook!

Voorbeelden

  • Joachim is langer dan zijn vader.
  • Er zijn nog andere oplossingen dan die van Marcella.
  • Mijn vrouw houdt net zoveel van kamperen als ik.
  • Ik hoop dat het nieuwe seizoen van ‘Game of Thrones’ even spannend is als de vorige.

Even opletten

Het gaat hier niet om de vraag of de twee dingen die je vergelijkt wel of niet hetzelfde zijn. Je moet echt even kijken naar de vorm van de zin, want precies dezelfde vergelijking kan zowel als als dan krijgen, afhankelijk van de vorm:

  • Hardy vindt ‘The Hunger Games’ tien keer beter dan ‘Divergent’.
  • Hardy vindt ‘The Hunger Games’ tien keer zo goed als ‘Divergent’.

Weetje

Een mogelijke bron van verwarring kan liggen in het Duits. Dat is een verplicht vak op de meeste middelbare scholen, en veel Nederlanders hebben dus netjes geleerd dat je in die taal bij een vergrotende trap moet zeggen: großer als. Let op: als! Dat is dus precies andersom dan (niet “als”) in het Nederlands.

Een mogelijke bron van verwarring kan liggen in het Duits. Dat is een verplicht vak op de meeste middelbare scholen, en veel Nederlanders hebben dus netjes geleerd dat je in die taal bij een vergrotende trap moet zeggen: großer als. Let op: als! Dat is dus precies andersom dan (niet “als”) in het Nederlands.

Wat vind jij?