Even checken

Het is je vast wel eens overkomen. Je bent op een website en voert wat gegevens in of vraagt wat gegevens op. En voordat de site je verder toelaat tot zijn ingewanden, vraagt hij je eerst nog even om een paar letters en cijfers te lezen en die weer in de tikken. Alleen zien die tekens eruit alsof ze net door een mangel gehaald zijn.

Zoiets dus.

Die letterkronkels, zo heb ik onlangs geleerd, hebben een naam. En het is nog een leuke naam ook: captcha.

(In het Engels is het Captcha of CAPTCHA, maar het Nederlands is nogal antihoofdletter, dus ik neem maar vast een voorschot op de spelling die vast in een van de volgend edities van Van Dale zal staan.)

Je voelt het waarschijnlijk al aan: het woord captcha is niet zomaar uit de lucht komen vallen. Het lijkt niet voor niets op het Engelse capture, want een captcha probeert inderdaad iets te vangen. En wel: een computer die zich als mens voordoet.

Er zijn namelijk mensen die computerprogramma’s schrijven (ook wel bots genoemd) die op eigen houtje het web afsnuffelen – bijvoorbeeld om informatie te vergaren. Ze doen dan net alsof ze een websurfer zijn, zoals jij en ik. Maar zo’n programma kan niet op jouw beeldscherm kijken, en daarom is een captcha een toets om te zien of jij wel echt een mens bent.

De gekozen spelling van captcha is ook al niet uit de lucht komen vallen. Het is namelijk een afkorting, zij het eentje die met veel moeite in elkaar geknutseld is om de juiste klank en betekenis te krijgen. Hou je vast: een captcha is een Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart.

Wil je weten wat een “Turing test” is, kijk dan eerst even naar deze Taaleidoscoop. Maar het mooie van een captcha is dat het eigenlijk een omgekeerde turingtest is: niet een mens die een computer van een mens wil onderscheiden, maar juist een computer die een mens van een computer wil onderscheiden.

Het woord captcha is gelanceerd in 2000 door onderzoekers van Carnegie Mellon University en IBM. Maar de eerste pogingen om een soortgelijke toets te ontwikkelen dateren al van enkele jaren eerder.

Inmiddels wordt er trouwens door cybersnoodaards natuurlijk ook software ontwikkeld om captcha’s te omzeilen. De race tussen vlees-en-bloed en bits-en-bytes is dus nog niet gelopen…

Wat vind jij?